Các bộ định mức xây dựng như: định mức dự toán xây dựng công trình, định mức lắp đặt hệ thống kỹ thuật công trình, định mức sửa chữa và bảo dưỡng công trình xây dựng, định mức dự toán khảo sát xây dựng công trình… được ban hành kèm theo Thông tư số 12/2021/TT-BXD ngày 31/8/2021 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, có nhiều loại đơn vị tính khác nhau như: bộ, cây, cột, m, m², m³, tấn,…
Phần lớn các mã hiệu định mức được công bố đều có đơn vị tính là 1m, 1m², 1m³, 1 tấn,… Tuy nhiên, cũng có nhiều mã hiệu có đơn vị tính là: 10m, 100m, 100m² hoặc 100m³.
Đối với các đơn vị tư vấn và chuyên gia đã quen với hệ thống định mức và đơn giá xây dựng công trình do Bộ Xây dựng và UBND cấp tỉnh ban hành, việc xử lý các mã hiệu có đơn vị tính là 100 như: 100m, 100m² hay 100m³ rất đơn giản.
Tuy nhiên, với những người mới bắt đầu làm quen với công tác lập dự toán, dự thầu thường gặp khó khăn trong việc hiểu và xử lý các mã hiệu định mức có đơn vị tính: 100m, 100m², 100m³.
Hình sau đây minh họa mã hiệu định mức AF.86111 – Gia công, lắp dựng, tháo dỡ ván khuôn sàn mái, loại ván khuôn thép, khung xương thép, cột chống bằng thép ống, chiều cao ≤ 28m có đơn vị tính là 100m2.
Trên cơ sở định mức xây dựng do Bộ Xây dựng ban hành, các địa phương sẽ tính toán và ban hành bộ đơn giá xây dựng công trình.
Hình sau đây minh họa mã hiệu đơn giá AF.86111 – Gia công, lắp dựng, tháo dỡ ván khuôn sàn mái, loại ván khuôn thép, khung xương thép, cột chống bằng thép ống, chiều cao ≤ 28m có đơn vị tính là 100m2 ban hành kèm theo Quyết định số 2966/QĐ-UBND ngày 21/7/2023 của UBND Thành phố Hồ Chí Minh về công bố đơn giá xây dựng công trình khu vực Thành phố Hồ Chí Minh.
Áp dụng quy tắc tam suất, xác định chi phí vật liệu như sau:
– Nếu thi công 100 m2 công tác Gia công, lắp dựng, tháo dỡ ván khuôn sàn mái, chi phí vật liệu là: 2.582.453 đồng.
– Nếu thi công X m2 công tác Gia công, lắp dựng, tháo dỡ ván khuôn sàn mái, chi phí vật liệu là: Y đồng.
Áp dụng quy tắc tam suất, chúng ta có Y = X * 2.582.453/100 hay Y = X/100*2.582.453.
Nếu thay X = 100 ta sẽ có Y = 100/100*2.582.453 hay Y = 1*2.582.453.
Nếu thay X = 200 ta sẽ có Y = 200/100*2.582.453 hay Y = 2*2.582.453.
Nếu thay X = 80 ta sẽ có Y = 80/100*2.582.453 hay Y = 0.8*2.582.453.
Điều đó có nghĩa nếu chúng ta thực hiện thi công 100 m2 công tác Gia công, lắp dựng, tháo dỡ ván khuôn sàn mái, sẽ tốn chi phí vật liệu là: 100/100*2.582.453 đồng. Nếu thi công 200 m2 Gia công, lắp dựng, tháo dỡ ván khuôn sàn mái, sẽ tốn chi phí vật liệu là 200/100*2.582.453 đồng. Nếu thi công 80 m2 Gia công, lắp dựng, tháo dỡ ván khuôn sàn mái, sẽ tốn chi phí vật liệu là 80/100*2.582.453 đồng.
Đến đây chắc các bạn đã hiểu tại sao khi đọc hồ sơ dự toán lại có cách nhập khối lượng diễn giải như sau: Sàn tầng mái: 22,35*22,18/100, trong biểu thức có toán tử chia cho 100, chính là những mã hiệu đơn giá có đơn vị tính là 100m hoặc 100m2 hoặc 100m3.
Quy tắc nhập khối lượng diễn giải như trên áp dụng chung cho tất cả phần mềm dự toán, kể cả việc sử dụng Microsoft Excel để lập dự toán cũng cần tuân thủ quy tắc tam suất như trên.
– Đối với những mã hiệu đơn giá có đơn vị tính là 1 tấn nhưng khối lượng thực hiện chỉ là kg ví dụ khối lượng thực hiện là 600kg, khối lượng nhập vào sẽ là 0,6.
– Nếu mã hiệu đơn giá có đơn vị tính là 100 tấn nhưng khối thực hiện chỉ là kg, trước hết phải qui đổi về đơn vị tính là tấn. Ví dụ khối lượng thực hiện là 800kg, cần phải qui đổi khối lượng thực hiện theo đơn vị tấn là 0,8 tấn, phần khối lượng diễn giải sẽ nhập 0,8/100.
– Đối với hồ sơ mời thầu xây lắp đã chào thầu với đơn vị tính là 100 m3, khi nhập khối lượng để chiết tính đơn giá dự thầu không cần phải chia thêm cho 100. Ví dụ trong hồ sơ mời thầu công tác “Đào đất hố móng bằng máy, đất C1 (60%) , đơn vị tính là 100m3, khối lượng mời thầu là 1,913“, nhập khối lượng dự thầu chỉ cần nhập 1,913 mà không cần phải chia cho 100.
